woensdag 17 september 2014

Alles komt goed!

Op Prinsjesdag heb ik meestal wel betere dingen te doen dan uren voor de tv hangen en naar vrouwen met rare hoedjes kijken. Ik had ook geen zin om me te ergeren, dus ben ik een flink eind gaan wandelen in het Kralingse Bos. Het was prachtig weer, het rook heerlijk en de vogeltjes floten. Thuis heb ik nog een filmpje gekeken en ben vroeg naar bed gegaan.

Tot mijn grote verbazing is ook chemo 4 goed gevallen. De dokter had gewaarschuwd dat chemo 4 t/m 6 (met gif van de taxus) zwaarder zouden gaan worden. Ze gaf me van tevoren een waslijst van alle enge bijverschijnselen die ik zou kunnen krijgen, maar die zijn vrijwel allemaal uitgebleven.



Af en toe voel ik wel wat pijn in mijn schenen en onderrug, maar kan nou niet zeggen dat ik me doodziek voel. Hooguit wat sneller moe, ik moet erop letten dat ik op tijd gas terug neem.

Door geestelijke moeheid kan je gelukkig wél heen trainen. Dus wandel ik veel, heb al een keer gezwommen, zit af en toe weer op de fiets. En daar knap ik enorm van op!
Aan de fysiotherapeut heb ik gevraagd om een fitnessprogrammaatje voor me te maken, zodat ik weer een beetje conditie op kan bouwen. Eergisteren heb ik voor het eerst met gewichten getraind. Het zijn gewichtjes van niks, maar toch voelt het stoer.

Ik ga weer af en toe een paar uur naar mijn werk, en het doet me goed om mijn collega's te zien en weer wat kleine dingen te doen. Toen ik mijn collega in de les hielp, kwamen er meteen kinderen naar me toe: 'Juf, kunt u ons helpen? We snappen de opdracht niet.' Dat vond ik zo'n hartverwarmend moment, dat ik ineens weer gewoon de juf was, en geen zielige patiënt met een pruik op. Het fijne aan kinderen is dat ze met zichzelf bezig zijn en helemaal niet met jou.

Met mijn zussie gaat het trouwens ook goed!


Net dacht ik: nu ik toch weer volop deelneem aan het openbare leven, laat ik ook meteen maar even de samenvatting van de Miljoenennota lezen, dan kan ik weer meepraten bij de slager en de groenteboer, zo van tsjongejongejonge, het is me toch weer wat met die hoge heren in Den Haag, ja mevrouw, ik denk het en u zegt het.

Maar eerlijk gezegd valt het me mee, wat ik tot zover gelezen heb dan. Er zitten vast wel addertjes (pythons? boa constrictors?) onder het gras, maar tot zover is het woord 'bezuinigen' - in de samenvatting, althans - bijna niet gevallen. Zelfs het woord 'hervormingen' kwam ik gelukkig niet tegen (en laat ik maar niet achterdochtig zijn en denken dat ze dit jaar weer een ander sneaky synoniem bedacht hebben, want je moet een beetje vertrouwen hebben in de mensen, toch?).

Zo hee, is dat even een mooi begin van de dag! We hoeven niet meer te bezuinigen! Ik ga zo  maar weer even een rondedansje doen door de kamer:


In Huis ten Bosch vieren ze het ook. Het salaris van Willem Alexander stijgt van 817.000 naar 823.000 euro, dat van Maxima van 324.000 naar 326.000 euro, en dat van Beatrix van 462.000 naar 465.000 euro.

Ja, ik vond het ook hoog tijd dat ze er een beetje geld bij kregen. Maakte me al een beetje zorgen: Willem-Alexander zag de laatste tijd een beetje pips. Maxima was al afgevallen en had vaak van die donkere kringen onder haar ogen. En Beatrix zag ik de laatste tijd wel heel vaak met hetzelfde jasje, dat volgens geruchten ook nog van de kringloopwinkel kwam.


Zo'n crisis gaat die mensen natuurlijk ook niet in hun kouwe kleren zitten. Fijn dat het met hen ook weer wat beter gaat! En tof dat Huis ten Bosch eindelijk weer een verfje krijgt, want het zag er natuurlijk niet uit. Ze vervangen ook meteen even het elektriciteitsnet en de waterleidingen, en dat gaat 35 miljoen euro kosten. (Dat valt me dan wel weer een beetje tegen van Willem-Alexander, dat hij zelf niet even de gereedschapskist pakt, dat zou de kosten toch een beetje drukken. Maar  ja, hij kan natuurlijk niet aan burgerparticipatie doen, want hij is geen burger.)

Wel een beetje jammer dat de ouderen weer de klos zijn (ja, daar was het woord bezuinigen tóch nog een keertje gevallen. oeps!), maar ach, die klagen graag en je moet ze natuurlijk wel iets geven om over te klagen.

Zien jullie wel: alles komt goed!

(Knap hé, dat ik me deze keer helemaal niet geërgerd heb)

dinsdag 9 september 2014

Gezond Verstand-dieet versus Reptielenbrein

Als kind heb ik geleerd dat volkorenproducten gezond zijn. En dat melk 'moet', drie glazen per dag zelfs. Groente was iets vaags wat je 'bij' je aardappelen en je vlees at.
(Ik moest mijn groente natuurlijk wel opeten van mijn moeder, maar uiteraard vond ik de gebakken aardappeltjes en gehaktballetjes die ernaast lagen veel lekkerder en hartiger, en ze gaven bovendien een meer verzadigd gevoel.)



Nu staan al die ideeën op de helling: evolutionair gezien zou onze spijsvertering helemaal niet berekend zijn op tarwe, en al helemaal niet op gemanipuleerd voedsel. We zouden meer scharrelwezens zijn, zoals onze voorouders op de savanne, die leefden van bessen, noten, zaden, wortels, knollen, stengels, bladeren, vruchten, insecten, en af en toe wat vis of vlees.
Van rood vlees mogen we ook weer niet teveel eten, veel mensen blijken melk niet goed te kunnen verdragen, en ik las pas ook dat er een relatie schijnt te bestaan tussen zuivel en hormoongerelateerde borstkanker. Het duizelt me als ik al die verhalen lees, vooral als er dan ook weer tegengeluiden komen: het zou allemaal nog onvoldoende bewezen zijn, de onderzoeken zijn nog in een te pril stadium, et ceterea. Wat moet je met al die info?

Ik snap wel dat artsen en diëtisten conservatief zijn. Ze kunnen niet meegaan in elke hype en later weer tegen patiënten zeggen: 'O nee, het klopt toch niet, we gaan het toch weer anders doen.' Ze wachten dus tot het onderzocht is, nog een keer onderzocht, gedriedubbelcheckt en onomstotelijk bewezen.

Maar als je de dood eenmaal in de ogen gekeken hebt, dan kan je daar niet op wachten. Een heleboel invloeden heb je niet in de hand, we zijn kwetsbare wezens, we kunnen allemaal ziek worden, pech hebben, ongelukken krijgen, en dood gaan we sowieso allemaal. Als we eenmaal ziek zijn, kan het dat we niet meer genezen, hoe graag we ook willen en hoe hard we ook ons best doen. Maar je wilt toch in ieder geval het kleine beetje invloed uitoefenen dat je wel hebt. Want dat zou zomaar net het verschil kunnen maken, je weet maar nooit.

Eén ding is zeker: het maakt wel degelijk uit welk voedsel je erin stopt. Ze zeggen niet voor niets: 'Je bent wat je eet.' Je voedsel levert bouwstoffen voor elke nieuwe cel.
Je hoeft maar naar de film Supersize Me te kijken om te zien dat het niet goed met je gaat als je leeft op een dieet van louter junkfood. En dan is er nog die documentaire, Fat, sick and nearly dead, die de andere kant van het spectrum toont, en laat zien hoe je binnen zestig dagen op kunt knappen als je zou leven op niets dan sapjes.
Of het onderzoek waarin een groep mensen het Gorilla-dieet volgde en genas van ondermeer diabetes en auto-immuunziektes. Okee, het zijn extremen, maar het geeft wel aan dat het heel veel uit kan maken voor je conditie wat je wel of niet eet. En dus ook op je kans op herstel na ziekte.


Wat is wijsheid? Hoe laat je je niet teveel meeslepen in allerlei hypes, zonder meteen weer in oude slechte gewoontes te vervallen? Ach, de laatste tijd probeer ik me maar te houden aan mijn eigen Gezond Verstand-dieet:

- Mijn gezond verstand zegt dat plantaardig voedsel veel meer omvat dan alleen dat armetierige vakje 'groente en fruit' in de Schijf Van Vijf. Ik kan mijn bord helemaal vol leggen met allerlei delen van planten, in allerlei kleuren en smaken: bladgroenten, noten, zaden, knolletjes, stengelgewassen, wortels en vruchten. En dan hoeven er echt niet elke dag vlees, rijst, pasta of aardappelen bij. Wel regelmatig paddenstoelen, want daar ben ik gek op. Er is voor zover ik weet geen dieet dat zegt dat het eten van planten en paddenstoelen slecht voor je is, zolang ze niet giftig zijn tenminste.

- Mijn gezond verstand zegt me dat het eigenlijk wel vreemd is dat we melk drinken. Melk is bedoeld voor het kalfje. Volwassen koeien drinken geen melk meer. Wij zijn de enige diersoort die ons hele leven melk blijven drinken, ook nog van een ander zoogdier. En dan heb ik het nog niet eens over de manier waarop koeien gehouden, gevoerd en behandeld worden. Het zou me niets verbazen als er een relatie bestaat tot het gebruik van zuivel en veel welvaartsziekten waar we op het moment last van hebben.

- Mijn gezond verstand zegt me dat we veel teveel suiker en 'verbeterende' toevoegingen binnen krijgen als we het bereiden van ons voedsel over laten aan fabrikanten. Die toevoegingen (ja, die zitten ook in brood, aanstellerige yoghurtdrankjes en sinaasappelsap in een pak) zijn alleen maar bedoeld om de houdbaarheid te verhogen en de slechte smaak te verdoezelen.

Tot zover mijn gezond verstand. Mijn smaakpapillen zeggen - zoals bij de meeste mensen, denk ik - iets totaal anders. Ik ben gek op volle melk, yoghurt, roomboter, overjarige brokkelkaas, stoofvlees, pizza, patat van Bram Ladage, koekjes van Koekela en saucijzenbroodjes van de patissier hier om de hoek.

De hunkering naar dit soort 'troostvoer' ligt stevig verankerd in het oudste deel van onze hersenen, het zogenaamde Reptielenbrein. Het hersendeel waar de verslaving gehuisvest is, en de blinde volgzaamheid. Waardoor we eerder geneigd zijn te kijken naar de genotsvoordelen op korte termijn, en niet naar de  gezondheidsvoordelen op lange termijn.

Wat ook niet meehelpt zijn de mensen om me heen die vinden dat ik 'mezelf af en toe ook iets lekkers moet gunnen.'
Als iedereen vindt dat ik dat in hún gezelschap moet doen, schiet het natuurlijk voor geen meter op. En waarom zou 'jezelf iets lekkers gunnen' gelijk zou moeten staan aan 'het naar binnen harken van gemaksvoedsel'? Alsof ik niet lekker eet wanneer ik een bordje shiitake met gerookte zalm, spinazie en pijnboompitjes klaarmaak!

Twee goeie tips van Michael Pollan (uit het boekje 'Echt Eten'):

1. Gun jezelf zoveel junkfood als je wilt, zolang je het maar zelf klaarmaakt. Maak zelf die appeltaart, bak zelf die patat. (Wedden dat je het dan minder vaak eet? We eten teveel junkfood omdat het overal voor handen is...)
2. 'Zondig' alleen op dagen waar de Z in zit, en hou je daar aan. (Dus voor niet stiekem de dinzdag en de woenzdag in)

Het blijft lastig... Hoe vergaat dit jullie? Is dit herkenbaar, en zo ja, hoe los je dit dan op?